• Umywanie nóg
  • Autor nieznany
  • koniec XVIII wieku
  • Malarstwo ludowe
  • olej na płótnie
  • 98
  • 79,0 cm x 68,0 cm

Umywanie nóg

Autor nieznany, koniec XVIII wieku, warsztat łemkowski, warsztat małopolski

Obraz autorstwa prowincjonalnego, cechowego małopolskiego malarza przedstawia scenę umywania nóg. W pionowej kompozycji artysta ukazał wielopostaciową scenę we wnętrzu. W centralnej części ujęty został Jezus w czerwonej szacie wycierający nogi jednemu z apostołów (najprawdopodobniej Piotrowi) nad miską z wodą. Po prawej stronie stłoczeni są pozostali apostołowie w Wieczerniku. Z lewej strony Piotr, któremu Jezus umył nogi ma aureolę świętości nad głową. To symbol znaczenia gestu Jezusa w zestawieniu z pozostałymi uczniami, którzy nie mają aureol. Owalna obwoluta obrazu jest również podzielona na pół. Część z uczniami czekającymi na obmycie nóg jest ciemna, zaś część z Jezusem i Piotrem jest jasna. Scena została ujęta w owalnej kompozycji w ciemnej bordiurze.

Umywanie nóg (mandatum), to obrzęd pokory praktykowany w wielu Kościołach chrześcijańskich. W niektórych wyznaniach zaliczany bywa do sakramentów. Gest ten ma oznaczać postawę pokory, ale przede wszystkim ofiarnej służby i miłości, jaką powinni cechować się uczniowie Jezusa. Obmywanie nóg opisuje jedynie Ewangelia Jana. Praktyka umywania nóg wspomniana jest również w pismach apostolskich. Brak jest przy tym jednoznacznej interpretacji gestu Jezusa. Obecnie większość teologów opowiada się za symbolicznym znaczeniem czynności Jezusa, odsuwając na drugi plan wyjaśnienia socjologiczno-kulturowe oraz sakramentalne. Warto jednak podkreślić, że często nie są one sprzeczne i wzajemnie uzupełniają się.